skip to main content

Wanderings of Odysseus

(βασισμένη στην Οδύσσεια του Ομήρου)

Ἄνδρα µοι ἔννεπε, Mοῦσα, πολύτροπον, ὃς µάλα πολλὰ
πλάγχθη, ἐπεὶ Tροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσε
Το Stanford Summer Theater δραματοποίησε και θα παρουσιάσει στην Αθήνα στο Θέατρο του Ιδρύματος Μ. Κακογιάννης από τις 12 έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2012, το έργο "Οι Περιπλανήσεις του Οδυσσέα", που βασίζεται σε ένα κομμάτι του δεύτερου μεγάλου έπους της αρχαίας ελληνικής γραμματείας της "Οδύσσειας" του Ομήρου.

Σημειώνει ο Σκηνοθέτης της παράστασης και Καθηγητής στο Stanford, Rush Rehm 
 
Η ιστορία της Οδύσσειας 

Ο Αριστοτέλης, στην Ποιητική του (1455b), συνοψίζει την ιστορία της Οδύσσειας του Ομήρου: Ένας άντρας λείπει από το σπίτι για πολλά χρόνια, γιατί έχει τον Ποσειδώνα ενάντιά του.  

Είναι μόνος. Πίσω στην πατρίδα, στο σπίτι του, μνηστήρες σπαταλούν την περιουσία του και συνωμοτούν εναντίον του γιού του. Αφού "θαλασσοδάρθηκε" επί 10 χρόνια ο Οδυσσέας επιστρέφει αποκαλύπτεται, επιτίθεται, νικά τους εχθρούς του και σώζεται. Αυτή είναι η ουσία. Τα υπόλοιπα είναι διάφορα επεισόδια.

Ο Αριστοτέλης προσδιορίζει σωστά τα ουσιώδη στοιχεία της ιστορίας: Ένας περιπλανώμενος ήρωας ο οποίος επιστρέφει για να σώσει την οικογένειά του και να ανακτήσει το σπίτι του. Ωστόσο, οι περιπέτειες, που αναφέρονται συνοπτικά από τον Αριστοτέλη με τη λέξη "θαλασσοδάρθηκε", παίζουν μεγάλο ρόλο στη μεγάλη δημοτικότητα  του έπους. Και είναι αυτό το μέρος της ιστορίας -οι θαλασσοδαρμένες περιπλανήσεις του Οδυσσέα, - που επιλέξαμε να παρουσιάσουμε στην παράστασή μας.  
  
Διαιρεμένη σε 24 ραψωδίες η Οδύσσεια ξεκινάει με την επίκληση του ποιητή προς τη  Μούσα, "την κόρη της μνήμης" και πηγή της ποιητικής έμπνευσης. Στις Ραψωδίες 1 - 4 αποκαλύπτονται τα σχέδια των θεών για τον Οδυσσέα και περιγράφεται η κατάσταση στο σπίτι του στην Ιθάκη. Η πιστή σύζυγός του Πηνελόπη αντιμετωπίζει τους όλο και πιο βίαιους μνηστήρες, ενώ ο Τηλέμαχος, ο γιος τους, αφήνει το νησί για να ψάξει για τον πατέρα του.

Η παράσταση "Οι περιπλανήσεις του Οδυσσέα" ξεκινά με τους πρώτους στίχους της Οδύσσειας και αμέσως μετά προχωρά στην 5η Ραψωδία στο σημείο ακριβώς όπου ο Οδυσσέας  μετά από μία μακρά παραμονή στη νησί της Καλυψούς με παρέμβαση των θεών ξανά - ξεκινά το ταξίδι της επιστροφής. Παρακολουθούμε τις περιπέτειές του έως ότου μετά από μία ακόμη καταιγίδα  ξεβραστεί  στο νησί των Φαιάκων, όπου η Ναυσικά τον καλεί στο παλάτι του πατέρα της. Εκεί τους αποκαλύπτει την ταυτότητά του και τους διηγείται  τις περιπέτειες του. Τους μιλά για τους Λωτοφάγους, και το πως δραπέτευσε από τον αγριότερο από τους Κύκλωπες Πολύφημο, για τη μάγισσα Κίρκη  και την επίσκεψή του στον Κάτω Κόσμο όπου συνάντησε τον Τειρεσία, τη μητέρα του και τους νεκρούς συμπολεμιστές του, και μετά μιλά για τις Σειρήνες και τη Σκύλα και τη Χάρυβδη, για να ολοκληρώσει τη διήγησή του με την καταστροφική παραμονή του στο νησί του Ήλιου και στο νησί της Καλυψούς. Τη στιγμή δε που οι φιλόξενοι Φαίακες τον γεμίζουν δώρα και εκείνος παίρνει ακόμη μια φορά το δρόμο για την Ιθάκη, τότε ακριβώς τελειώνει και το δικό μας έργο "Οι περιπλανήσεις του Οδυσσέα" εκεί στην 14η Ραψωδία, και εάν θέλετε να μάθετε τι έγινε μετά, παρακαλούμε να μας ξανακαλέσετε του χρόνου για να σας διηγηθούμε το ένδοξο τέλος του έπους."
 
Η παράσταση:
Το έργο μεταφράστηκε από τον Oliver Taplin και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μουσείο J. Paul Getty στο Μαλιμπού, τον Οκτώβριο του 1992, σε σκηνοθεσία Rush Rehm. Αργότερα, ο Rush Rehm επεξεργάστηκε και πάλι το έργο  για να παρουσιαστεί το 2010  στο Θερινό Φεστιβάλ "Γύρω από τη Φωτιά" του Stanford, για εξαμελή θίασο με τη συνοδεία ενός κρουστού. Η παράσταση έρχεται στην Αθήνα, έχοντας στις αποσκευές της τις διθυραμβικές κριτικές του Τύπου και την ενθουσιώδη υποδοχή του κοινού του San Francisco. 

Όπως σημειώθηκε: η ευφάνταστη σκηνοθεσία και τα σκηνοθετικά ευρήματα, οι ερμηνείες των ηθοποιών που όλοι τους υποδύονται πάνω από ένα ρόλο, τα κοστούμια και τα σκηνικά, οι φωτισμοί και οι χορογραφίες ξεχώρισαν. Ιδιαίτερη αίσθηση δημιούργησε και η μουσική από τα κρουστά που πλημμυρίζουν την παράσταση με τους ήχους του νερού και της θάλασσας. 

Οι πρόβες για τις παραστάσεις, που θα πραγματοποιηθούν το Σεπτέμβριο στο ΙΜΚ, ξεκίνησαν το Μάιο του 2012, με μία ακόμα προσαρμογή του κειμένου. Εφόσον ο θίασος θα παίξει σε ένα νέο χώρο η παράσταση θα πρέπει να προσαρμοστεί εύκολα σε αυτόν, όπως ακριβώς υποθέτουμε ότι θα έκαναν και οι αρχαίοι ραψωδοί πριν από 3.000 χρόνια όταν θα αφηγούνταν τις περιπέτειες του Οδυσσέα κάθε φορά και σε διαφορετικό χώρο, σε διαφορετικό κοινό.     
 
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Πανεπιστήμιο του Stanford συμμετέχει με ιδίους πόρους στο πρόγραμμα, καθώς ανέλαβε το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων 5 μελών της αποστολής από και προς τις ΗΠΑ, τις δαπάνες για την προετοιμασία και τις δοκιμές της παράστασης στις ΗΠΑ, καθώς και τμήμα του κόστους της προσαρμογής των σκηνικών.
 
Το Stanford Summer Theater (SST) ιδρύθηκε το 1997 με στόχο να φέρει σε επαφή το Επαγγελματικό θέατρο με την Πανεπιστημιακή αλλά και την ευρύτερη κοινότητα του San Francisco, μέσω ενός ετήσιου Φεστιβάλ. Έχοντας την υποστήριξη του Κοσμήτορα του Πανεπιστημίου του Stanford, το SST συνδυάζει το κύρος και την υποδομή ενός εκ των σημαντικότερων ερευνητικών ιδρυμάτων παγκοσμίως με την ερευνητική διάθεση και το ταλέντο των φοιτητών του και παρουσιάζει παραστάσεις υψηλών προσδοκιών.
Μετάφραση: Oliver Taplin 
Θεατρική Προσαρμογή – Σκηνοθεσία: Rush Rehm
Σύμβουλος Προσαρμογής: Courtney Walsh
Κοστούμια: Connie Strayer
Χορογραφίες: Katharine Hawthorne
Φωτισμοί: Jacob Νeil Boehm

Διανομή: Δίας, Ποσειδώνας, Αλκίνοος, Οδυσσέας, Ευρύλοχος, Αγαμέμνονας: Jeffrey Bihr 
Ερμής, Οδησσέας, Ελπήνορας, Αχιλλέας: Paul Baird
Ναυσικά, Πολίτες, Τειρεσίας, Σειρήνα: Ariel Mazel-Gee 
Οδυσσέας, Έχινος, Αλκίνοος, Ευρύλοχος, Άρης: Peter Ruocco 
Αθηνά, Αφροδίτη, Κίρκη: Angela Schiller  
Καλυψώ, Αρετή, Πολύφημος, Αντίκλεια: Courtney Walsh

Κρουστά: Taylor Brady

Υπεύθυνος Σκηνής: Brendon Martin
Βοηθός Υπεύθυνου Σκηνής: Logan Hehn

Συντονίστρια του Προγράμματος 
“Αρχαίο Δράμα: Επιρροές και Σύγχρονες Προσεγγίσεις” 
για το 2012 στις Η.Π.Α.: Κατερίνα Ζαχαρία
Μετάφραση Oliver Taplin
Θεατρική Προσαρμογή - Σκηνοθεσία Rush Rehm
12 - 15 Σεπτεμβρίου 2012, στις 20:30

Το έργο, σύμφωνα με την άποψη του καλλιτεχνικού διευθυντή του Stanford Summer Theatre και σκηνοθέτη του, Rush Rehm, θα πραγματοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα με σύντομες υποβοηθητικές αναφορές για την εξέλιξή του στα ελληνικά, ώστε οι θεατές να εστιάσουν περισσότερο στην σκηνική δράση.